D Vitamini Eksikliği

D vitamini, fonksiyon olarak vücutta bulunan hormonlara benzeyen, karbon atomlarından oluşan, alkol yapısında bir organik maddedir. D vitamini yağda eriyen bir vitamindir. Bu nedenle yeterli düzeyde alınsa bile yağ alımı olmadığı sürece, işlevini yerine getiremez.

D vitamininin, kemiklerin gelişimi ve sağlığı ile kalsiyum homeostazı üzerinde etkileri vardır. Kalsiyum homeostazı, kemiklerdeki, barsaklardaki ve böbreklerdeki kalsiyumun hormonlarla (parathormon) ve reseptörlerle beraber taşınmasını sağlayan bir sistemdir. D vitamini bu sistemde, bir reseptör görevini üstlenir. D vitamini vücutta bulunan kemik, iskelet kası, immün hücreler, pankreas, kolon, meme, prostat ve beyin gibi pek çok organın ve yapının reseptörlerini yani alıcılarını etkileyen bir vitamindir.

Yetişkin insanlarda D vitamini eksikliğinin önlenmesi için;

  • Genç ve yetişkin olan kişilerin haftada 3 defa, 20 – 30 dakika boyunca, güneş ışığını direk olarak almaları gereklidir. Bunun için gün ortasında yapılan yürüyüşler uygun ve yeterli olur.
  • Daha yaşlılar ve cilt rengi koyu olan kişiler ise güneşte kalma süresini daha da uzatmalıdırlar. Genç yetişkinlere göre 2 ile 10 kat arasında bu süre uzatılabilir.

Bir kimsenin vücudunda bulunan D vitamini seviyesi, 25 (OH) D düzeyine bakılarak ölçülür.

 Buna göre, bir kimsede D Vitamini seviyesi;

  • 10 ng/ml ( mililitre başına nanogram) den düşük ise, ciddi anlamda eksiklik
  • 10 -20 ng/ml arasında ise,   eksiklik
  • 21 – 29 ng/ml arasında ise,  yetersizlik
  • 30 ile 150 ng/ml arasında ise, yeterli düzey
  • 150 ng/ml’den fazla olduğu durumlarda da toksik yani zehirli düzeyde olarak kabul edilir.

D vitamini düzeyinin 20 ng/ml’den az olmasına D vitamini eksikliği denilir. Dünya üzerindeki 1 milyardan fazla insanda D vitamini eksikliği olduğu bilinmektedir. D vitamini eksikliği, yetişkin kişilerde, osteomalazi denilen durumun ortaya çıkmasına neden olur.  Osteomalazi de kaslarda zayıflık, ağrı ve yürüme bozuklukları meydana gelir. Kalça bölgesinde yoğun hissedilen bir ağrı oluşur ve kas zayıflığı da genellikle proksimal kaslarda yani bu bölgelere yakın kaslarda görülür. Çocuklarda ise raşitizm denilen hastalığın nedenidir. Raşitizm genellikle 6 ay ile 18 ay arasındaki çocuklarda görülür. Kemik gelişimi tamamlanmadığı için omurga kemikleri, kol ve bacak kemiklerinde şekil ve biçim bozukluğu olarak ortaya çıkar.

D Vitamini Eksikliği Kimlerde görülür?

  • Dünyanın kuzey bölgelerinde yaşayan insan topluluklarında
  • Gelenek, görenek ve inançları nedeniyle kapalı giyinen toplumlarda,
  • 70 yaş ve üzeri yaşlılarda,
  • D vitamini metabolizmasını etkileyecek ilaç gruplarını( antikonvulzanlar, glukokortikoidler gibi) kullanan kimselerde,
  • Obezite, kistik firozis, çölyak hastalığı, crohn hastalığında D vitamini alınsa bile biyo yararlanımı yeterli olmadığından dolayı,
  • Karaciğer yetmezliği durumlarında, D vitaminin sentezi azalmaktadır.
  • Nefrotik sendrom durumunda ise D vitamini vücuttan gereğinden fazla atıldığından D vitamini eksikliği meydana gelebilmektedir.
  • Kronik böbrek yetmezliği ve hiperfosfatemi durumlarında da yine D vitaminin sentezlenmesi azalacağından, eksiklik meydana gelebilmektedir.
  • Anne sütü ile beslenen infantlarda yani bebeklerde de D vitamini eksikliği, eğer yeteri kadar güneş ışığı almazlarsa görülebilir.
  • Hipertiroidizm durumu da eksikliğe neden olabilir.
  • Genetik faktörlü hastalıklarda.(Rikets veya riketsiya durumlarında): Rikets, çocuklarda D vitamini eksikliği nedeniyle meydana gelen kemik yumuşaması ve zayıflamasıdır. Riketsin değişik tipleri vardır. Bu tiplerin bazısında D vitamini yapımı olmazken bazısında D vitamini yapımı azalmıştır.
  • Kış mevsiminde D vitamini eksikliği durumu görülmesi oranı daha fazladır.
  • Hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yaşayan kişilerde de D vitamini eksikliği görülür.
  • Ayrıca sigara kullanımı da D vitamini eksikliğine neden olmaktadır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*